Ostateczny przewodnik po szlaku Laugavegur: Planowanie, etapy i organizacja

Moje pierwsze poranki w Landmannalaugar pachniały zgniłymi jajami i wilgotną wełną. Para unosiła się z zielono prążkowanych otworów wulkanicznych za chatą strażnika, mieszając się z ostrym zapachem porannej kawy i mokrego płótna namiotowego. Jeśli planujesz ten szlak, na pewno widziałeś zdjęcia malowniczych gór, czarnych pustyń i jaskrawozielonego mchu, który wygląda tak, jakby ktoś podkręcił suwak nasycenia do absurdalnego poziomu. Zdjęcia nie kłamią, choć nie oddają uderzającego w twarz bocznego gradu, który może nadejść zaledwie dwadzieścia minut później. Planowanie tej wędrówki wymaga solidnej wiedzy o terenie, pogodzie i logistyce – dlatego przygotowałem kompleksowy przewodnik po szlaku Laugavegur, który pomoże ci pokonać najsłynniejszą islandzką trasę dzikiej przyrody bez utraty zmysłów lub butów.

Liczący około 54 kilometrów szlak Laugavegur, biegnący od termalnych pól Landmannalaugar po brzozowe lasy Thórsmörk, przecina południowe wyżyny Islandii. Większość wędrowców pokonuje go w cztery dni, nocując w schroniskach wysokogórskich lub rozbijając namioty na skalistym gruncie. Jest dostępny, ale bezwzględny. Krajobraz zmienia się co dwie godziny, prowadząc przez parujące solfatary, oślepiające mosty śnieżne, pola obsydianu i lodowcowe rzeki, które w mgnieniu oka zamrożą ci kostki u nóg.

Zarezerwuj swoje doświadczenie landmannalaugar hike:

Powered by GetYourGuide

Długość, teren i ogólny zarys szlaku Laugavegur

Całkowita długość szlaku Laugavegur wynosi 54 kilometry, czyli około 33,5 mili. Jeśli idziesz w stałym tempie bez długich postojów, teoretycznie możesz go pokonać w trzy dni, ale cztery dadzą twoim kolanom szansę na przetrwanie. Niektórzy biegacze pokonują całą trasę w pięć godzin podczas lipcowego wyścigu. Dla zwykłych śmiertelników z 14-kilogramowym plecakiem pędzenie to błąd. Sceneria jest zbyt dziwna i piękna, by ją przeskoczyć.

Podłoże pod nogami zmienia się nieustannie. Zaczynasz wspinaczkę z Landmannalaugar na wysokości około 600 metrów, mozolnie pokonując rumowisko skalne i lepką glinę. Szlak osiąga szczyt w okolicy Hrafntinnusker na wysokości 1027 metrów, gdzie płaty śniegu utrzymują się do sierpnia. Stamtąd opada stromymi zakosami do zielonych kalderowych dolin, przecina rozległe równiny czarnego piasku powstałe w wyniku starożytnych erupcji podlodowcowych i kończy się w Thórsmörk na wysokości około 200 metrów. Jak wymawia się Laugavegur? Brzmi mniej więcej jak Loi-ga-we-gur, co oznacza „ścieżka gorących źródeł”. Miejscowi wymawiają też Landmannalaugar jako Land-man-na-loj-gar, co dosłownie tłumaczy się jako „baseny ludu”.

Wskazówka: Idź szlakiem z północy na południe, od Landmannalaugar do Thórsmörk. Tracisz w ten sposób około 400 metrów przewyższenia netto, a przeważające wiatry będą uderzać ci w plecy zamiast w twarz przez cztery dni z rzędu.

Poniższa tabela przedstawia standardowy czterodniowy marsz na południe, którym podąża zdecydowana większość wędrowców.

Etap Długość Przewyższenie Typowy czas
Landmannalaugar – Hrafntinnusker 12 km (7,5 mi) +470 m 4 do 5 godzin
Hrafntinnusker – Álftavatn 12 km (7,5 mi) -490 m 4 do 5 godzin
Álftavatn – Emstrur (Botnar) 16 km (10 mi) -40 m 5 do 6 godzin
Emstrur – Thórsmörk 15 km (9,3 mi) -300 m 5 do 6 godzin

Klasyczny czterodniowy plan szlaku Laugavegur

Pierwszy etap od razu rzuca cię na głęboką wodę. Opuszczając tętniące życiem pole namiotowe w Landmannalaugar, szlak wije się przez pole lawy Laugahraun – chaotyczną plątaninę ostrych, czarnych odłamków szkła powstałych podczas erupcji z 1477 roku. Wkrótce zaczynasz wspinać się na Brennisteinsalda, szczyt pokryty siarką, który jarzy się odcieniami ochry, turkusu i rdzawej czerwieni. Wzdłuż szlaku słychać syczenie pary z otworów wentylacyjnych. Zapach siarki utrzymuje się w nozdrzach przez wiele kilometrów. Gdy zbliżasz się do płaskowyżu w okolicy Hrafntinnusker, kolorowa ryolitowa skała ustępuje miejsca surowym, czarnym piaskom obsydianowym i szarej mgle. Tu mosty śnieżne rozciągają się nad głębokimi wąwozami. Niektóre zapadają się od spodu z powodu ciepła geotermalnego – uważaj, gdzie stawiasz stopy. Schronisko Höskuldsskáli w Hrafntinnusker słynie z zimna; stoi na odsłoniętym, wywiewanym przez wiatr grzbiecie, gdzie mgła często ogranicza widoczność do pięciu metrów.

Drugi etap to miejsce, w którym magia się dzieje. Zostawiasz za sobą pola śnieżne i pokonujesz faliste zbocza Jökultungur. Nagle ziemia zapada się. Stoisz na krawędzi, patrząc w dół na Álftavatn – jezioro niczym lustro, otoczone aksamitnozielonymi stożkami wulkanicznymi wyrastającymi z ciemnych równin. Kontrast między martwymi, czarnymi skałami za tobą a jaskrawozielonymi przed tobą jest dezorientujący. Zejście z Jökultungur jest strome, luźne i mocno obciąża mięśnie czworogłowe ud. Na dole spotykasz pierwszą nieprzerzuconą rzekę: Grashagakvísl. Woda jest klarowna, sięga kolan i parzy lodowatym zimnem. Schronisko Álftavatn stoi tuż nad brzegiem jeziora, wystawione na działanie gwałtownych wiatrów katabatycznych wiejących z pobliskich czap lodowych.

Trzeci etap prowadzi cię od Álftavatn przez czarną pustynię piasków Mælifellssandur w kierunku Emstrur. Po przekroczeniu rzeki Bratthálskvísl wędrujesz obok Stórasúla – dziwnie zielonego stożka wystającego z popiołów wulkanicznych. Przez następne osiem kilometrów idziesz po płaskich, węglowo-czarnych równinach, z potężnym, białym pyskiem lodowca Mýrdalsjökull wznoszącym się po lewej stronie. Czujesz się jak na Księżycu. Około czwartej godziny marszu przekraczasz kolejną rzekę po chwiejnym drewnianym moście wiszącym nad huczącym wąwozem lodowcowym, docierając do schronisk Botnar w Emstrur. Przed kolacją zrób 45-minutową wycieczkę do wąwozu Markarfljótsgljúfur. Wąwóz ma 200 metrów głębokości i został wyrzeźbiony przez katastrofalne powodzie lodowcowe w warstwach wulkanicznych.

Czwarty etap przywraca cię do świata drzew. Opuszczasz Emstrur przez głęboki, wijący się wąwóz, wspinając się po stromych drewnianych schodach wbitych w ziemię za pomocą stalowych prętów. Krajobraz stopniowo łagodnieje. Po przekroczeniu rzeki Throngá, szerokiej, mulistej i sięgającej ud w ciepłej pogodzie, ziemia staje się cieplejsza. Po dniach spędzonych na jałowych skałach, zapach soku brzozowego działa upajająco. Docierasz do Langidalur lub Húsadalur w Thórsmörk, ściągasz buty i kupujesz przepłaconą zimną piwko w sklepie obozowym. Jeśli chcesz pamiątki, strażnicy sprzedają haftowaną naszywkę Laugavegur przy recepcji za około 1200 koron.

Uwaga: Nagłe powodzie błyskawiczne mogą w ciągu kilku godzin zmienić poziom rzek. Przejście, które o 9:00 rano sięgało do połowy łydki, o 15:00 po ciepłym, słonecznym popołudniu może sięgać już do bioder z powodu przyspieszonego topnienia lodowców.

Przewodnik po szlaku Laugavegur: Plan wycieczki, etapy i organizacja

Przekraczanie rzek i trudność szlaku

Jak trudny jest szlak Laugavegur? Fizycznie jest umiarkowanie wymagający, ale logistycznie i psychicznie obciążający ze względu na pogodę. Nie wymaga wspinaczki technicznej ani użycia lin czy raków w szczycie sezonu letniego. Wyzwanie polega na noszeniu ekwipunku w huraganowych wiatrach, bocznej ulewie i brodzeniu w lodowatej wodzie z ciężkim plecakiem.

Przekraczanie rzek wywołuje więcej niepokoju niż cokolwiek innego na trasie – i słusznie. Rzeki lodowcowe niosą muł, co uniemożliwia zobaczenie dna. Nie można ocenić głębokości ani wypatrzyć ukrytych pod powierzchnią głazów. Koniecznie zabierz odpowiednie buty do brodzenia. Najlepiej sprawdzą się buty trailowe lub stabilne sandały z paskami; klapki zostaną zerwane przez nurt w ciągu dwóch kroków. Rozpięcie paska biodrowego i piersiowego plecaka przed wejściem do wody to podstawa. Jeśli się poślizgniesz, musisz natychmiast zrzucić plecak, aby nie przygniatał cię twarzą do nurtu.

Ludzie pytają o zgony na szlaku Laugavegur, zastanawiając się, czy trasa jest niebezpieczna. Śmiertelne wypadki są rzadkie, ale się zdarzają. W 2004 roku wędrowiec zmarł z powodu hipotermii podczas oślepiającej śnieżycy pod koniec czerwca, zaledwie kilometr od schroniska Hrafntinnusker. Niespodziewane letnie burze śnieżne to rzeczywistość islandzkich wyżyn. Jeśli mgła spłynie na pola śnieżne, widoczność spadnie do zera, a drewniane oznaczenia szlaku znikną w białym szale. Zawsze miej naładowany GPS w telefonie lub dedykowanym urządzeniu, a także prawdziwy kompas jako rezerwę.

Zarezerwuj swoje doświadczenie landmannalaugar hike:

Powered by GetYourGuide

Schroniska, biwakowanie i sezonowość

Okno na wędrówkę szlakiem Laugavegur jest wąskie. Trasa otwiera się zazwyczaj pod koniec czerwca lub na początku lipca, w zależności od tego, kiedy topnieje śnieg z przełęczy górskich i wysychają drogi F. Sezon kończy się nagle na początku września, gdy jesienne burze śnieżne przetaczają się przez wnętrze kraju. Lipiec i sierpień oferują najlepszą pogodę, choć i wtedy należy przygotować się na niemal mroźne noce i nieustające szkwały.

Noclegi wymagają wojskowego planowania. Schroniska wysokogórskie wzdłuż szlaku są prowadzone przez Ferðafélag Íslands (Islandzkie Towarzystwo Turystyczne). Rezerwacje rozchodzą się na miesiące do przodu, często w ciągu godzin od otwarcia systemu rezerwacyjnego jesienią na kolejny sezon. Łóżka to podstawowe prycze w dormitorium ze wspólną kuchnią. Więcej informacji o rezerwacji znajdziesz w naszym przewodniku po schroniskach Landmannalaugar i Laugavegur.

Jeśli biwakujesz, nie musisz rezerwować miejsca na namiot z wyprzedzeniem, ale zgodnie z prawem musisz rozbijać namiot wyłącznie w wyznaczonych strefach obozowych przy schroniskach. Dzikie biwakowanie gdziekolwiek indziej wzdłuż szlaku jest surowo zabronione, aby chronić wrażliwe mchy i wulkaniczne gleby. Teren wokół Hrafntinnusker i Álftavatn jest skalisty i nawiewany wiatrem. Zwykłe aluminiowe kołki zginają się natychmiast. Zabierz solidne stalowe kołki w kształcie litery Y i bądź gotów układać na nich płaskie kamienie wulkaniczne, aby zapobiec przewróceniu się namiotu w 50-węzłowych podmuchach.

Przewodnik po szlaku Laugavegur: Plan wycieczki, etapy i organizacja

Podstawowy ekwipunek i logistyka szlaku

Nie oszczędzaj na sprzęcie. Wyżyny Islandii rozrywają tanie poncho i miejskie kurtki w ciągu godziny. Twoja wodoodporna warstwa musi być trzywarstwową membraną Gore-Tex lub odpowiednikiem z taśmowanymi szwami. Wiatrówki z wodoodporną membraną są bezużyteczne tutaj. Warstwy bazowe z wełny lub materiałów syntetycznych są niezbędne – zostaw wszystkie bawełniane ubrania w domu, ponieważ raz przemoczona bawełna w Islandii pozostaje mokra i obniża temperaturę ciała.

Logistyka żywnościowa jest prosta: musisz spakować każdą kalorię, którą zamierzasz zjeść między Landmannalaugar a Thórsmörk. Wzdłuż szlaku nie ma żadnych sklepów. W Álftavatn działa niewielka restauracja-bar w dwóch przebudowanych autobusach podczas szczytu sezonu, serwując gorącą zupę i piwo, ale nie możesz polegać na niej w kwestii uzupełnienia zapasów. Pełny przegląd wagi ekwipunku, planowania posiłków i butów do brodzenia znajdziesz w naszym dedykowanym przewodniku po pakowaniu na szlak Laugavegur przed spakowaniem plecaka.

Dojazd do punktów startowych i powrót są zaskakująco proste. Wysokogórskie busy kursują codziennie przez lipiec i sierpień z terminalu BSI w Reykjavíku do Landmannalaugar, a busy powrotne odbierają wędrowców w Thórsmörk. Firmy takie jak Trex i Reykjavík Excursions obsługują solidne busy 4x4 z ogromnymi oponami i rurami wydechowymi sięgającymi niemal dachu, aby poradzić sobie z głębokimi brodzeniami na drogach F. Jeśli dotrzesz do Thórsmörk i nadal masz siłę w nogach, możesz przedłużyć wędrówkę, pokonując 25-kilometrowy odcinek szlaku Fimmvörðuháls przez przełęcz między Eyjafjallajökull a Mýrdalsjökull do wodospadu Skógafoss na południowym wybrzeżu.

Najczęściej zadawane pytania o szlak Laugavegur

Czy można pokonać szlak Laugavegur w trzy dni?

Tak, wielu doświadczonych wędrowców łączy etapy. Najpopularniejszy trójdniowy wariant pomija nocleg w Hrafntinnusker, pokonując pierwszego dnia trasę z Landmannalaugar do Álftavatn (24 km), drugiego do Emstrur, a trzeciego docierając do Thórsmörk. Wymaga dobrej kondycji i wczesnego przyjazdu busem.

Czy na szlaku Laugavegur jest zasięg telefonii komórkowej?

Zasięg komórkowy jest zaskakująco powszechny na wysokich grzbietach, ale zanika całkowicie w głębokich dolinach, wąwozach rzecznych i w okolicach Emstrur. Nigdy nie polegaj wyłącznie na telefonie w sytuacjach awaryjnych – zabierz dedykowane narzędzie do śledzenia offline lub satelitarny komunikator.

Czy na szlaku potrzebny jest filtr do wody?

Nie. Możesz pić bezpośrednio z czystych strumyków bocznych na całej trasie bez filtrowania. Unikaj jedynie mlecznobiałej, mulistej wody spływającej z lodowców oraz ciepłej, zmineralizowanej wody z otworów geotermalnych, ponieważ zawierają dużo siarki i rozpuszczonych minerałów.

Szybki przegląd

  • Długość szlaku: 54 km (33,5 mili)
  • Sezon: od końca czerwca do początku września
  • Początkowa wysokość: 600 m (Landmannalaugar)
  • Najwyższy punkt: 1027 m (płaskowyż Hrafntinnusker)
  • Typowy czas trwania: 4 dni (opcje od 3 do 5)

Zarezerwuj swoje doświadczenie landmannalaugar hike:

Powered by GetYourGuide

Zanim zwiążesz buty

Wędrówka szlakiem Laugavegur to jak przemierzanie pięciu różnych er geologicznych w cztery krótkie dni. Jednej chwili otrzepujesz siarkowy pył z spodni, a za moment brniesz przez pustynię czarnego piasku, która wydaje się całkowicie odcięta od cywilizacji. Szanuj pogodę na wyżynach, pakuj prawdziwe wodoodporne warstwy i traktuj poważnie przekraczanie rzek. Zarezerwuj bilet na bus i schroniska tak wcześnie, jak to tylko możliwe – kiedy nadejdzie lipiec, ten nieziemski zakątek Islandii będzie na ciebie czekał.

Czytaj więcej o landmannalaugar hike.